Waarom drinken mensen alcohol?
De meeste mensen gaan verstandig om met alcohol. Ze drinken wel, maar niet teveel. Nog belangrijker is dat ze niet drinken omdat ze niet zonder kunnen! Maar waarom dan wel?!
Mmm lekker!
Veel mensen drinken omdat ze het lekker vinden. Lekker om te proeven én lekker omdat ze zich na een glas bier of wijn meer ontspannen voelen.
Samen¯zijn, is ¯
Samen drinken, samen proosten, samen vieren. We proosten op onze vriendschap, of maken het goed na een ruzie. Samen drinken is ook een gewoonte.
Volgende ronde!
Samen drinken kan iets dwingends hebben. Om erbij te horen, drinken we mee. Daar zorgen soms ‘vrienden’ wel voor: ‘Hé jongens, geef hem nog een pilsje!’
‘Na een paar glaasjes voelt het allemaal wat minder erg...’
Soms drinken mensen om hun problemen te vergeten. Na een borrel lijkt het even minder zwaar. Maar zorgen verdwijnen natuurlijk niet echt door alcohol. Als mensen teveel en te vaak drinken, lopen ze het risico dat ze niet meer zonder kunnen. Dan worden de problemen alleen maar erger.
Welke effecten heeft alcohol?
Alcohol heeft meer effecten dan je denkt! Wat alcohol met je doet, hangt af van het aantal glazen dat je drinkt. Het hangt ook af van: je stemming, je gezondheid, of je een jongen of meisje bent, je gewicht, of je gegeten hebt en hoe snel je drinkt.
Directe effect van het aantal standaardglazen dat je drinkt:
* 1 - 3 glazen: vrolijk - ontremd - ontspannen
* 3 - 7 glazen: aangeschoten - tipsy
* 7 - 15 glazen: zat - stomdronken
* 15 - 20 glazen: laveloos
* 20 - 25+ glazen: knock-out
Bij jongeren treden deze effecten sneller op, omdat ze minder wegen dan volwassenen. Voor meisjes geldt dit nog meer dan voor jongens. Dit is omdat zij ook minder vocht in hun lichaam hebben.
Let op: in ieder standaardglas zit ongeveer dezelfde hoeveelheid pure alcohol. Hoe sterker de drank, hoe kleiner het standaardglas!
Alcohol & remmingen
Alcohol & stemming
Alcohol & lichamelijke controle
Alcohol & seksualiteit
Alcohol & remmingen
Alcohol neemt remmingen weg. Na een paar glazen gedraag je je losser. Je vraag je niet af of dat wel kan. Je lacht meer, praat feller of krijgt een huilbui. Het kan uit de hand lopen. Iemand die agressief wordt van alcohol, heeft echt teveel gedronken.
Alcohol & stemming
Alcohol versterkt je emoties. Als je verdrietig bent, voel je je na een paar glazen nog verdrietiger. Als je vrolijk gaat drinken, word je nog vrolijker. Maar je stemming kan door alcohol ook plotseling omslaan. Dat is niet prettig want dan heb je jezelf niet goed onder controle. Jij en de mensen om je heen weten niet meer wat ze aan je hebben. Achteraf heb je misschien spijt van de dingen die je hebt gezegd of gedaan.
Alcohol & lichamelijke controle
Alcohol verdooft je hersenen. Hoe meer je drinkt, hoe groter de verdoving. Je reageert langzamer en hebt minder controle over je bewegingen. Je beleeft je lichaam ook anders. Je staat niet meer met beide benen op de grond. Veel drinkers denken dat ze hun lichaam prima onder controle hebben. Mooi niet dus!
Alcohol & seksualiteit
Na een paar drankjes voelen vrouwen en mannen zich minder geremd. Dit kan leiden tot avontuurtjes of onveilig vrijen. Hierop volgt vaak spijt. Onveilig vrijen vergroot de kans op een ongewenste zwangerschap en geslachtsziektes.
Gezondheidsrisico’s van alcoholmisbruik
Teveel alcohol is slecht voor de gezondheid. Gezondheidsrisico’s treden direct op na het drinken, of na maanden, of na jaren. Kijk hieronder.
De kater
Een bekend gevolg van alcohol is de ‘kater’. Die krijgt je de dag erna! Je hebt veel dorst omdat alcohol je lichaam uitdroogt. Je hebt hoofdpijn en maagpijn. Ook braken en moe zijn horen hierbij.
Stemming
Alcohol kan je angstig en somber maken. Vermoeidheid, emoties, spanningen en menstruatie kunnen het effect van alcohol op je stemming extra versterken.
Agressie
Alcohol kan je agressief maken. Het kan ook agressie bij anderen uitlokken, omdat je je uitdagend of opdringerig gedraagt.
Ongelukken
Als je teveel drinkt, dan breng je jezelf en anderen in gevaar. Je kunt lelijk vallen of een ongeluk veroorzaken. Door alcohol in het verkeer raken ieder jaar in Nederland ongeveer 3000 mensen ernstig gewond. Ongeveer 200 mensen overlijden.
Overgewicht
Drank maakt dik. Alcohol en suiker in drankjes bevatten veel calorieën. Alcohol vertraagt ook de afbraak van vet uit eten. Hierdoor sla je meer vet op in je lichaam.
Psychische problemen
Alcoholproblemen gaan vaak samen met psychische problemen, zoals angst en depressie. Het is niet altijd duidelijk of deze psychische problemen oorzaak of gevolg zijn van alcoholproblemen.
Risico’s op de lange termijn
Teveel en te vaak drinken kan je een hoge bloeddruk, hersenbloedingen en hartklachten geven. Het kan zwanger worden ook moeilijker maken.
Jarenlang overmatig alcoholgebruik kan de lever en hersenen ernstig beschadigen. De leverziekte ‘levercirrose’ is meestal dodelijk. Door hersenschade kan iemand minder goed nadenken en onthouden. Organen die in contact komen met alcohol lopen een verhoogde kans op kanker, bijvoorbeeld de mond, keel of maag. Vrouwen lopen meer risico op borstkanker.
Drinken op jonge leeftijd
Drinken op jonge leeftijd kan schade toebrengen aan de hersenen en andere organen die in de groei zijn. Pas op de leeftijd van ongeveer 24 jaar zijn de hersenen volgroeid. Veel drank is slecht voor maag en lever en de hormoonhuishouding. Het zorgt voor hersenschade juist omdat de hersenen nog in ontwikkeling zijn. Het vermindert ook de concentratie en schoolprestaties. Verder bestaat de kans dat je onder invloed van drank dingen doet die je anders niet zou doen: ongewilde en onveilige seks, of betrokken raken in geweld en verkeersongelukken.
Verantwoord alcoholgebruik
Ieder mens is anders en reageert anders op alcohol. Voor je gezondheid is het voor jongeren vanaf 16 jaar en volwassenen goed de volgende richtlijnen te kennen:
* Een jongen/man drinkt maximaal drie standaardglazen per dag; een meisje/vrouw maximaal twee. Om te voorkomen dat drinken een gewoonte wordt, is het belangrijk om zeker twee dagen per week niet te drinken. Af en toe iets meer drinken is niet heel erg, als je als jongen dan niet meer dan 5 glazen drinkt en als meisje niet meer dan 3 glazen.
* Drink geen alcohol als je moet sporten, leren, werken, of in het verkeer.
* Drink niet als je moe of ziek bent, of als reactie op spanningen of problemen.
* Drink geen alcohol in combinatie met medicijnen of drugs.
* Drink als vrouw geen alcohol bij een (mogelijke) zwangerschap, en bij borstvoeding.
In ieder standaardglas (bier-, wijn- of een borrelglas) zit ongeveer dezelfde hoeveelheid pure alcohol. Hoe sterker de drank, hoe kleiner het standaardglas! Voor meer informatie, ga naar Watdrinkjij.nl.
Voor jonge mensen in de groei is alcohol extra schadelijk. Voor je gezondheid is het daarom het beste dat je tot en met je 16e helemaal geen alcohol drinkt, of heel weinig. Kinderen jonger dan 12 worden sterk afgeraden om alcohol te drinken.
Hoeveel je ‘kunt hebben’ hangt van een heleboel af: je lengte en gewicht, of je een jongen of meisje bent, of je moe of gespannen bent en of je gewend bent alcohol te drinken.
Het is belangrijk om je eigen grenzen te (leren) kennen. Ga ze niet herhaaldelijk verleggen. Je went immers aan alcohol! Makkelijk veel kunnen drinken is niet positief. Als je als jongere niet gauw dronken wordt, heb je namelijk meer kans op alcoholproblemen.
Alcohol en verkeer
In Nederland ben je strafbaar als je onder invloed autorijdt. Dit ben je ook als je op de fiets, brommer, scooter of motor stapt. Je kunt een fikse boete en strafblad krijgen, of je rijbewijs kwijtraken.
Een bestuurder in het verkeer mag 0,5 promille alcohol in zijn bloed hebben. Een uitzondering geldt voor mensen die autorijden met een beginnersrijbewijs. Zij krijgen een strafpunt als zij worden aangehouden met meer dan 0,2 promille alcohol in hun bloed. Meer weten? Ga naar Veiligverkeernederland.nl of naar Watdrinkjij.nl.
Problematisch alcoholgebruik
Alcoholgebruik wordt problematisch als het te vaak en/of teveel gebeurt. Het ene alcoholprobleem is echter groter dan het andere. Daarom zijn er termen voor de verschillende soorten problematisch alcoholgebruik. We beschrijven er hier drie:
Binge drinken
Problematisch alcoholgebruik
Alcoholverslaving
Binge drinken
‘Binge’ is het Engelse woord voor fuif. Maar binge drinken is meer dan fuiven. ‘Binge’ is in een groep of alleen tijdens één gelegenheid veel meer drinken dan verantwoord is. Zo kan je lichaam in korte tijd vergiftigd worden (met alcohol). Binge drinkers worden niet zo snel als problematische drinkers gezien. Zij drinken vaak gezellig in een groep en stoppen daarna weer. Denk bijvoorbeeld aan jongeren op vakantie. Binge drinken kan leiden tot vervelend gedrag met ruzie, geweld of vandalisme. Het is ook gevaarlijk voor de gezondheid. Binge drinken kan leiden tot een verkeersongeluk, hartstilstand, hersenschade of coma.
Problematisch alcoholgebruik
Problematisch alcoholgebruik betekent dat iemand teveel drinkt en dóór de drank problemen heeft. Vaak gaan probleemdrinkers steeds meer drinken. Soms gebeurt dit stiekem. Dit kan allerlei problemen geven. De drinker krijgt bijvoorbeeld slaapproblemen, heeft maagpijn, komt te laat op het werk of maakt thuis ruzie.
Maarten (38) drinkt al jaren veel. Maar hij ziet zichzelf niet als iemand met een alcoholprobleem. Hij kan toch prima zonder? Dan krijgt hij last van zijn maag. De huisarts vertelt hem dat hij een maagontsteking heeft. Maarten is verbaasd als de dokter vraagt naar zijn alcoholgebruik.
Mieke (43) is na haar scheiding steeds meer gaan drinken. In het begin vond ze dit niet erg. Het zou wel weer overgaan en niemand had er last van. De laatste tijd maakt ze zich toch wel zorgen. De katers komen steeds vaker en ze voelt zich ook erg moe.
Alcoholverslaving
Alcoholverslaving wordt ook wel alcoholafhankelijkheid of alcoholisme genoemd. De verslavende stof in drank heet ethanol. Dat is de scheikundige term voor alcohol. Bij een alcoholafhankelijkheid heeft de persoon, naast de problemen die onder problematisch alcoholgebruik staan, ook last van de volgende kenmerken:
* Verlangen naar drank: iemand heeft een groot verlangen naar alcohol. Hij vindt alcohol veel belangrijker dan allerlei andere dingen. Hij denkt ook dat dingen beter lukken met alcohol op.
* Controleverlies: iemand kan niet stoppen met drinken en drinkt daardoor veel meer dan hij van plan was.
* Onthoudingsverschijnselen: het lichaam raakt gewend aan de alcohol. Als de drinker geen alcohol drinkt, krijgt hij last van onthoudingsverschijnselen (afkickverschijnselen). Bijvoorbeeld misselijkheid, zweten, angst, slecht slapen en trillende handen. Iemand die alcoholverslaafd is, moet dus drinken om deze verschijnselen niet te krijgen.
* Gewenning: het lichaam raakt gewend aan alcohol en de drinker heeft steeds méér alcohol nodig om hetzelfde verdovende effect te krijgen. Dit wordt ook wel ‘tolerantie’ genoemd.
Bij punt 1 gaat het om geestelijke verslaving. Bij punt 3 en 4 om lichamelijke verslaving. Controleverlies kan zowel lichamelijke als geestelijke verslaving zijn. Na jarenlang teveel drinken kan iemand zowel geestelijk als lichamelijk verslaafd raken aan alcohol.
