Alcoholproblemen ontstaan door een combinatie van factoren. Erfelijkheid kan hierbij een rol spelen. Erfelijkheid is nooit de enige reden dat iemand alcoholproblemen krijgt. Het karakter van iemand, en hoe hij/zij omgaat met problemen zijn ook van invloed. Zijn of haar omgeving is ook invloed, bijvoorbeeld als vrienden ook veel drinken, of iemand werkt in een café waar de hele dag wordt gedronken.
De meeste kinderen van ouders met alcoholproblemen krijgen zelf géén alcoholproblemen. Ze hebben wel meer kans op deze problemen dan andere kinderen. Sommigen hebben een erfelijke aanleg. Als iemand erfelijke aanleg heeft voor problematisch alcoholgebruik dan is de kans op teveel drinken verhoogd. Het betekent dus niet persé dat die persoon ook alcoholproblemen krijgt.
In het algemeen wordt aangenomen dat ook erfelijke aanleg een rol speelt bij alcoholisme. Het is zeker niet zo dat je als kind van een zware drinker bij voorbaat tot het alcoholisme bent verdoemd, maar de kans op problemen met alcoholgebruik is wel groter. Dit is uiteraard deels het gevolg van omgevingsfactoren; je groeit immers op in een milieu waarin alcohol geaccepteerd en beschikbaar is. Onderzoek wijst echter uit dat alcoholisme ook letterlijk in je genen kan zitten. Zelfs als je opgroeit in een gezin waarin geen druppel alcohol wordt gedronken, heb je als kind van een alcoholist namelijk toch meer kans om op latere leeftijd ook aan de drank te raken.
Volgens de meeste onderzoeken hebben kinderen van alcoholisten drie tot vier keer meer kans om alcoholist te worden dan kinderen die opgroeien in een "alcoholarm" gezin. De bijdrage van erfelijke aanleg hierin kun je proberen te achterhalen door eeneiige tweelingen (die genetisch gelijk zijn) te vergelijken met anderen. Uit de meeste van dergelijke onderzoeken blijkt dat het effect van genetische factoren (circa 60%) iets belangrijker is dan dat van omgevingsfactoren (ongeveer 40%). Hoe die erfelijke aanleg voor alcoholisme verder precies in elkaar zit is nog onduidelijk, hoewel inmiddels wel enkele genen zijn gevonden die iets met een verhoogde kans op alcoholisme te maken lijken te hebben.
